Hoe het ooit begon

Ernst W. Veen, voormalig directeur, initiatiefnemer Hermitage Amsterdam

‘A crazy idea…’ zei Michail Piotrovsky, directeur van het Staatsmuseum de Hermitage in St.-Petersburg in 1997, terwijl wij samen langs de Amstel liepen. Ik had hem mijn heimelijke wens toevertrouwd een dependance van de Hermitage te willen vestigen in verpleeghuis Amstelhof, dat een nieuwe bestemming moest krijgen. Hij keek mij doordringend aan: ‘…A crazy but fantastic idea.’

Zo ontstond onze gezamenlijke droom, die in ruim tien jaar tijd in vervulling is gegaan. Amstelhof, de markante zeventiende-eeuwse schoonheid aan de Amstel, is inmiddels van binnen getransformeerd in een modern geoutilleerd museum, dat kunstschatten huisvest uit het moedermuseum in St.-Petersburg. De buitenkant, ontdaan van zijn donkere verflaag, kreeg zijn oorspronkelijke uitstraling terug en… een echte ingang aan de Amstel.

De komst van de Hermitage Amsterdam bevestigt eeuwenoude vriendschapsbanden, die begonnen in 1697, toen tsaar Peter de Grote Amsterdam bezocht. Hij was zo gecharmeerd van deze stad, dat hij haar als voorbeeld gebruikte bij het ontwerpen van St.-Petersburg. Thuis genoot hij van zijn uitbundige aankoop van kunstschatten uit de Lage Landen.

De latere vestiging in St.-Petersburg van de Ruslui, een groep Nederlandse handelslieden, hield de betrekkingen levendig. In de Sovjettijd daarna droogde die goede verstandhouding op, maar na de perestrojka werd de draad tussen beide landen gelukkig weer opgepakt.

Het lot bleek ons meer dan goedgezind.

De directie van de Hermitage speelde al met de gedachte elders in de wereld dependances van het museum te stichten om zo een groter publiek te bereiken voor de drie miljoen kunstobjecten, waarvan er zoveel in depots verbleven.

En de Muze zelf moet de Diaconie der Hervormde Gemeente, de eigenaresse van Amstelhof, hebben ingefluisterd er een culturele bestemming aan te geven toen het werd afgekeurd als verpleeginrichting.

En zo hebben we in Amsterdam een prestigieus Russisch cultuurcentrum dat zijn wortels heeft in de Hermitage in St.-Petersburg.

Ik nodig u van harte uit de Hermitage Amsterdam vaak te bezoeken. Er is ieder half jaar een nieuwe tentoonstelling uit de Hermitage in St.-Petersburg of andere belangrijke Russische musea en er zijn veel activiteiten.

En bedenk, dat het prachtige monument aan de Amstel toch altijd heel wat dichterbij is dan zijn naamgeefster aan de Neva.

Ernst W. Veen,
Voormalig directeur Hermitage Amsterdam