Overzicht van de dertien opgravingssites

De handelssteden op de Zijderoute behoorden tot heel diverse beschavingen en koninkrijken. De objecten van de tentoonstelling zijn afkomstig uit dertien plaatsen en streken, waar Russische expedities hebben opgegraven, van oost naar west:

Noin-Ula

Een van de bekendste archeologische overblijfselen van de Xiongnu-nomaden zijn de grafsteden in de bergen van Noin-Ula in het noorden van Mongolië. Tegen de invallen van de nomaden werd de Chinese muur opgericht. Te zien zijn onder andere tweeduizend jaar oude zijde kledingstukken en vilten tapijtfragmenten uit de eerste eeuw , versierd met strijdtaferelen van een jak met een gehoornd katachtig roofdier en van een eland met een griffioen. Opgravingen in 1923–26, expeditie van Pjotr Kozlov.

State Hermitage Museum, St Petersburg

Khara-Khoto

Khara-Khoto, ‘de zwarte stad’, de Mongoolse naam van een stad die ooit gelegen was in een bloeiende oase in de Gobi-woestijn. Hier hadden zich in de achtste eeuw de Tangoeten gevestigd, een uit Tibet afkomstig volk dat in 1038 een eigen staat uitriep. In 1227 werd de stad verwoest door Dzjengis Khan. Topstukken zijn onder andere boeddhistische rolschilderingen op zijde zoals die van de bodhisattva Maitreya, Avalokiteshvara Maan-Water, de thangka Meester van de Geneeskunst Bhaisajyaguru en de zeven schilderingen van de planeten en de planeetgoden. Opgravingen in 1907–09, expeditie van Pjotr Kozlov.

State Hermitage Museum, St Petersburg

Dunhuang

Dunhuang, Noordwest-China. De stad lag in een oase aan de zuidkant van de Gobi-woestijn, langs een smalle corridor van China naar het westen. Hier hield de Chinese Muur op en hierlangs gingen alle reizigers naar Centraal-Azië. Rondom Dunhuang ontstonden de boeddhistische grottempels Qianfodong (Grotten van duizend boeddha’s). In een van deze complexen bevinden zich de beroemde Mogao-grotten, UNESCO Werelderfgoed sinds 1987. Topstukken zijn onder andere de muurschildering Apsara’s [(hemelbewoners)], boeddha’s en opdrachtgevers, een kop van een Boeddha-asceet, beelden van leerlingen van Boeddha, een schildering op papier van een pelgrim, een bodhisattva op zijde. Opgravingen in 1914–15, expeditie van Sergej Oldenburg.

State Hermitage Museum, St Petersburg

Turfan

Deze oase ligt aan de noordelijke tak van de Zijderoute, ten noorden van de Taklamakan-woestijn, 154 meter onder de zeespiegel en aan de oostelijke uitlopers van het Tiensjan-gebergte. De oase werd bewoond door verschillende stammen. Veel va n de Sogdische kooplieden, die zich in de vierde en vijfde eeuw n.Chr. vestigden langs de hele Zijderoute, kozen Turfan graag als woonplaats. Vanaf de vijfde eeuw groeide ook het Chinese aandeel onder de bevolking. Het topstuk is de unieke muurschildering van de pranidhi (aflegging van de gelofte), samen met en die van een koopman, ezel en kameel. Opgravingen in 1909–10, expeditie van Sergej Oldenburg.

State Hermitage Museum, St Petersburg

Karashahr

Oase aan de noordelijke tak van de Zijderoute, in het oosten grenzend aan Turfan, in het westen aan Kucha. Van beide ondervond Karashahr regelmatig culturele en politieke invloed. De vroegste boeddhistische sporen in Karashahr stammen uit de derde en vierde eeuw n.Chr.: de ruïnes van twee tempelcomplexen. Topstukken zijn de muurschilderingen van het beleg van Kushinagar en die met de jataka (boeddhistische vertelling) van de hongerige tijgerin. Verder de sculpturen van brahmanen. Opgravingen in 1909–10, expeditie van Sergej Oldenburg.

State Hermitage Museum, St Petersburg

Kucha

Ook een oase langs de noordelijke tak, een stuk voorbij Karashahr vanuit China gezien. Van de oude stad Kucha zijn diverse historische overblijfselen te vinden, waaronder boeddhistische grottempels en bovengrondse bouwwerken. Het grootste en best bestudeerde monument is het kloostercomplex van Kyzil met ruim tweehonderd grotten. Ten noorden van de moderne stad Kucha vindt men Subashi, een reusachtige ruïnestad die mogelijk de oude hoofdstad van de oasestaat was. De oase werd in de loop der eeuwen bewoond door vele verschillende volkeren. Topstukken zijn onder andere het beeld van de Sogdische koopman, de muurschilderingen Berglandschap met dierenriemtekens en scènes van de pranidhi en van een vrouwelijke schenker, een voorname Tochaarse dame. Opgravingen in. 1905–07 van Michail Berezovski en in 1909–10 van Sergej Oldenburg.

State Hermitage Museum, St Petersburg

Khotan

Een van de oases langs de zuidelijke tak van de Zijderoute. Deze streek werd in de loop der tijd bewoond door verschillende volken: Iraniërs, Indiërs, Chinezen, Turken en Tibetanen. Sinds de eerste eeuw n.Chr. is Khotan een van de grootste boeddhistische centra. Er zijn naast talrijke kunstvoorwerpen veel oude geschriften gevonden, in uiteenlopende talen zoals Sanskriet, Tibetaans en Chinees. Verder een stenen Boeddhabeeldje en de kamelenbeeldjes ‘de schepen van de woestijn’. Herkomst: 1897, collectie van onder anderen de Russische diplomaat Nikolaj Petrovski.

State Hermitage Museum, St Petersburg

Ustrushana

Oud koninkrijk op het grondgebied van het huidige Tadzjikistan en Oezbekistan, ten westen van de grote bergketens Pamir en Tiensjan. Al in de oudheid was de cultuur van dit gebied al nauw verbonden met die van het naburige Sogdië. De bevolking sprak een Sogdisch dialect. De grootste stad was volgens Arabische geschiedschrijvers Bunjikat. De daar in een paleis blootgelegde muurschilderingen en houtsnijwerk getuigen van een unieke artistieke cultuur met uitstekende kunstenaars. Topstukken zijn de muurschilderingen uit de pronkzaal van de residentie met het Romeinse thema van de wolvin die jonge kinderen zoogt, en die van een aantal demonen. Opgravingen 1965–72, expeditie van de Hermitage en het Donisj Historisch Instituut.

State Hermitage Museum, St Petersburg

Sogdië

Sogdië, bij de oude Grieken Sogdiana, ontwikkelde zich tot een steeds wisselende confederatie van vorstendommen of republieken die deden denken aan de Griekse stadstaten. De Sogdiërs waren intensief betrokken bij de handel langs de routes tussen China, India en Perzië. Met name hun rol in China van de zesde tot en met de achtste eeuw was aanzienlijk. In naam trad de vorst van Samarkand op als koning van Sogdië, maar het was bijvoorbeeld de heerser van Boechara die als enige zilveren munten sloeg. Deze laatste had een rijk gedecoreerd paleis in Varakhsha met de beroemde Rode Zaal. Sogdische topstukken zijn er legio: de enorme muurschildering uit de Rode Zaal, de schotel met ‘het beleg van een burcht’, de zilveren knop van een standaard in de vorm van de kop van een simurgh, en exquise zilveren vaatwerk. Een van de Sogdische stadstaten was Panjakent, gesticht in de vijfde eeuw n.Chr. De stad werd gedomineerd door twee tempels en kende een groot aantal rijk versierde woonhuizen, een citadel, buitenverblijven en een necropolis. Topstukken zijn de muurschilderingen van het banket van kooplieden, feestende kunstenaars, de koning op een troon, de strijd met de amazones en de Arabier. Opgravingen ca. 1950-heden, Hermitage (Panjakent, Varakhsha).

State Hermitage Museum, St Petersburg

Bactrië

De antieke streek Bactrië besloeg delen van de huidige staten Afghanistan, Tadzjikistan, Oezbekistan en Turkmenistan. In Bactrië predikte ooit Zarathustra (Zoroaster), stichter van het zoroastrisme, waarin het vuur een grote rol speelde. Daarnaast won het boeddhisme gaandeweg aan belang, al bleef de cultuur hellenistisch en het gehanteerde schrift Grieks. Uit Bactrië zijn onder andere versieringen van kloosters en paleizen en kostbaar vaatwerk (goud en zilver) te zien. Topstukken zijn het Airtam-fries en de gouden kan met feniksen. Herkomst: jaren 1930–60, Hermitage en andere.

State Hermitage Museum, St Petersburg

Chorasmië

Chorasmië is het vruchtbare gebied aan de benedenloop van de Amu-Darja (nu Oezbekistan/Turkmenistan). Kanalen aan weerszijden van de Amu-Darja, die vruchtbaar slib en water naar de velden leidden, zorgden al sinds de bronstijd (ca. 2000–800 v.Chr.) voor rijke oogsten. Chorasmië, aan alle kanten omgeven door woestijnen, onderhield intensieve handelscontacten met Bactrië, het Wolgagebied en de Kaukasus. Topstukken zijn een reliëf van de godin van de overwinning en twee zilveren schalen. Herkomst: ca. 1930–1970, Sergej Tolstov en anderen.

State Hermitage Museum, St Petersburg

Parthië

Het Parthische rijk is gesticht in de derde eeuw v.Chr. na het uiteenvallen van het rijk van Alexander de Grote in wat nu ruwweg Noord-Iran is. Parthië was geen eenheidsstaat en had geen permanente hoofdstad. De koning trok met leger en gevolg van provincie naar provincie, waar hij rechtsprak en conflicten oploste. In de derde eeuw n.Chr. ontstond hier het Iraanse rijk der Sassaniden. De Parthische cultuur kende zowel Iraanse, hellenistische als Mesopotamische elementen. De koningen waren aanhangers van het zoroastrisme, maar Parthië kende religieuze verscheidenheid en betrekkelijk grote tolerantie. Topstukken zijn de gem 'Daniël in de leeuwenkuil' en het ivoren beslag van een rhyton (drinkbeker) met afbeeldingen van Parthen. Opgegraven begin 20ste eeuw, op diverse plaatsen.

State Hermitage Museum, St Petersburg

Noordelijke Kaukasus

In dit berggebied zijn vondsten gedaan uit de zesde tot en met negende eeuw die sterk bijdragen aan inzicht in de Zijderoute. Op de begraafplaatsen Mosjtsjevaja Balka en Chasaoet is dankzij het hooggebergteklimaat textiel bewaard gebleven uit Byzantium, Sogdië en China. Er is nooit kunst gevonden uit het nabije Perzië, reden om ervan uit te gaan dat de route door de Kaukasus bewust werd gekozen om dat gebied te vermijden. Topstukken zijn de negende- eeuwse zijden kaftan, gevoerd met eekhoornbont en de kelim met een afbeelding van een fazant. Verder is er ook gekleurd Romeins glas te zien. Onder andere opgravingen in 1974, expeditie Hermitage van Anna Ierusalimskaya.

State Hermitage Museum, St Petersburg

ANBI

De Hermitage Amsterdam is een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Wij hoeven geen belasting te betalen over giften. Uw bedrag staat dus volledig tot onze beschikking. En giften aan een ANBI zijn vaak aftrekbaar voor de schenker.

Openingstijden

Dagelijks 10–17 uur
Gesloten 25 december 2014 en 27 april 2015
Open op 1 januari 11-17 uur

© State Hermitage Museum, St Petersburg

De Hermitage Amsterdam is gevestigd op de Amstel 51.

Contact

Voor informatie over de tentoonstellingen, de programmering, de online ticketshop, het gebouw en reserveringen van rolstoelen, groepsbezoeken en CKV-programma’s:
+31 (0)20 530 87 55

Voor alle overige vragen en voor het kantoor: +31 (0)20 530 87 55

Voor reserveringen van rondleidingen en zalen:
0900 HERMITAGE (0900-437648243) lokaal tarief

Voor het reserveren van audiotours (mogelijk vanaf 15 audiotours) kunt u contact opnemen met reservations@guideid.com

Sitemap

x

Nieuwsbrief

Schrijf u in voor onze maandelijkse nieuwsbrief en wij zullen u op de hoogte blijven houden. Niet alleen van de tentoonstellingen, maar van alle andere activiteiten in de Hermitage Amsterdam. Waaronder de culturele avonden op woensdag, zaterdagmiddag lezingen in het auditorium en de zondagochtend concerten.