1 juni
— 31 december
Nu open online
Ontdek de tentoonstelling 'Juwelen!' online
Een van de grote schatten van de Hermitage is de fabelachtige juwelencollectie. Honderden daaruit schitteren in Juwelen! Samen met vele portretten en een overdaad aan rijk gedecoreerde japonnen en kostuums presenteren zij twee eeuwen mode en juwelen, gedragen door de high society aan het Russische hof in St.-Petersburg. Ontmoet de flamboyante keizerinnen Anna, Elisabeth en Catharina de Grote, maar ook de grootvorsten, tsarina’s en adellijke fashionista’s uit de negentiende en vroege twintigste eeuw. Bij bals en partijen droegen zij de meest schitterende kostuums. Daar kozen ze juwelen bij die hun identiteit, smaak, afkomst en rijkdom toonden. Ze werden besteld bij toonaangevende juwelenhuizen als Cartier, Tiffany en natuurlijk hofleverancier Fabergé. Veel sieraden gingen verloren na de Russische Revolutie. In Juwelen! schitteren bewaard gebleven topstukken in het decor van balzalen en boudoirs zoals in het Winterpaleis van de tsaren.
Verdieping
De schatkamer van Catharina de Grote
Met de troonsbestijging van Catharina de Grote in 1762 begon een nieuwe fase van sieraden verzamelen.
©
Ilja Repin, Portrait of tsar Nicholas II, 1895, oil on canvas © State Hermitage Museum, St Petersburg
Thuismuseum: virtuele rondleiding door 'Juwelen!'
Verdieping
Het favoriete object van: de tentoonstellingsmakers van Juwelen!

Het favoriete object van...

Altijd al benieuwd geweest naar de favoriete objecten van de makers van Juwelen! Schitteren aan het Russische hof? De makers vertellen over hun favoriet.

Birgit Boelens (Tentoonstellingsconservator): de bruidswaaier van tsarina Maria Fjodorovna

Wat is jouw favoriete object?
De bruidswaaier van tsarina Maria Fjodorovna. De keizerlijke allure straalt ervan af. Net als bij een juweel is zelfs de mooie bijpassende opbergdoos met het kroontje erop nog bewaard, al ruim 150 jaar.. Toen conservatrice Julia in St.- Petersburg deze waaier voorzichtig voor mij openvouwde stokte mijn adem. Het was alsof ik bij Maria’s bruiloft mocht zijn. Tsarina Maria Fjodorovna zal later de moeder van de laatste tsaar Nicolaas II en zijn vrouw Alexandra zijn. Zij is ook de tsarina die is afgebeeld op het affiche van de tentoonstelling.

Wat maakt het zo bijzonder?
De vlekken van Maria’s parfum, die je op de waaier heel goed ziet. Deze huwelijkswaaier met gebruikssporen én DNA van Maria Fjodorovna wordt zo levende geschiedenis. Zoveel leuker dan iets nieuws uit de winkel!

Kun je wat meer vertellen over het object?
Deze waaier en het foudraal vertellen over Maria’s belangrijkste dag van haar leven. Alle motieven draaien om de liefde. De oranjebloesem in de bloemguirlandes als symbool voor zuiverheid en de duifjes als symbool voor geluk en voorspoed. Duiven zorgen als koppel samen voor hun eieren en blijven bijna altijd bij elkaar. Het ivoorsnijwerk heeft ook de vorm van sinaasappelbloesem. De duifjes dragen de bruidsjuwelen die Maria op deze dag van haar geliefde bruidegom Tsaar Alexander III krijgt.

Leuk om te weten
Wist je dat waaiers hun eigen waaiertaal kennen en dat er boodschappen verbonden zijn aan hoe je ze draagt? Op Maria Fjodorovna’s schilderij in de tentoonstelling heeft ze haar waaier licht geopend waarmee ze ons vraagt: ‘houd je van me?’

Carlo Wijnands (Ontwerper): bloemenboeket van edelstenen

Wat is jouw favoriete object?
Mijn favoriete object is sinds mijn bezoek aan de Hermitage in St.-Petersburg het bloemenboeket van edelstenen in een vaasje. Dergelijke boeketten waren bedoeld ter opsmuk van een kostuum, bevestigd op de schouder of aan het ceintuur. 

Wat maakt het zo bijzonder?
Dit boeket is vanaf begin een belangrijke inspiratie geweest voor het ontwerp en de kleurenkeuze in de tentoonstelling: de smaragdgroene kleur voor de balzaal, het blauw uit de saffier voor de schatkamer en verschillende andere kleuren voor de kabinetten boven. Als ontwerper probeer je een verbinding te maken met de objecten en het ontwerp. 

Kun je meer vertellen over het object?
Het boeket is toegeschreven aan hofjuwelier Jérémie Pauzié. Pauzié was destijds de belangrijkste edelsmid in St.-Petersburg. Hij was vooral beroemd om de kroon die hij in 1762 voor Catharina de Grote maakte. De stenen waaruit de bloemen van dit boeket bestaan, zijn voornamelijk in zilveren monturen gezet, terwijl voor de stengels en scheuten gebruik is gemaakt van goud. Diamanten zijn op verschillende manieren toegepast. Ruim 400 stuks zijn als briljant geslepen en vormen het hart van bloemen of bloemblaadjes. Kleine diamanten (meer dan 450) zijn roosgeslepen. Ze omlijsten mineralen met fellere kleuren, zoals blauwe en gele saffieren, robijnen, chrysolieten, topazen en smaragden. Deze geven het boeket zijn belangrijkste accenten, voor de bloemen en takken. Pauzié gebruikte diamanten ook om minder opvallende mineralen naar voren te halen, zoals granaten van diverse kleurnuances (pyropen, hessonieten, almandijnen). Ook eenvoudiger stenen als agaat, turkoois, opaal en onyx ogen daardoor helemaal niet slechter. 

Foto Carlo Wijnands: Ruud van der Peijl
Nieuws
Drie Nederlandse topontwerpers: ambassadeurs voor Juwelen!
Nederlandse topontwerpers bezoeken schatkamers in Winterpaleis en kiezen favoriet
Activiteiten
Programma
Verdieping
Loop door de tentoonstelling
©
Foto: Evert Elzinga
Families
Thuis Atelier: maak een stralend juweel

Hermitage Amsterdam tijdelijk gesloten

Volgens het advies van de overheid in het kader van de maatregelen tegen het Coronavirus.